Extended vocal techniques ή ο ήχος ως Πραγματικό.

Χτες παρακολούθησα ένα πάρα πολύ ενδιαφέρον σεμινάριο στο LAB Music Education με θέμα τα Extended vocal techniques και τον ελεύθερο αυτοσχεδιασμό των Σοφία Σαρρή και Άννα Λινάρδου. Ήταν μια εισαγωγή σε έναν κόσμο που είχα μπει παλιότερα μέσω των Mike Patton και John Zorn, αλλά δεν είχα καταφέρει να καταλάβω, ή έστω να το προσεγγίσω.

Μια γεύση μπορείτε να ακούσετε εδώ με την playlist που έφτιαξαν η Σοφία και η Άννα:

Αυτό που ακούτε είναι μια μίξη ήχων, μουσικής, ατονικότητας, θορύβων κλπ. Σαν πρώτη ακρόαση τουλάχιστον. Ίσως μοιάζει σε κάποιον που το ακούει πρώτη φορά ασυνάρτητο και να μην καταφέρει να το ακούσει για πολύ ώρα. Αν όμως αντιμετωπίσουμε τη φωνή σαν μουσικό όργανο που βγάζει ήχους πέραν του νοήματος, τότε τι έχουμε? Έχει δομή αυτό που ακούμε? Μπορεί να γραφτεί σε πεντάγραμμο? Μπορούμε να το απολαύσουμε?

Και όμως έχει δομή, γράφεται, και αφήνει και χώρο για ερμηνεία. Μια εικόνα είναι η παρακάτω από το Stripsody της Cathy Berberian.

stripsody

Εδώ φαίνεται πώς μπορεί να ερμηνευτεί το κομμάτι από έναν τραγουδιστή. Έχει λόγια , έχει εικόνα, και καθορίζεται η ένταση ανάλογα με την εικόνα. Μπορεί να έχει και επιπλέον διαβαθμίσεις, όπως σε άλλα scores που είδα και ανάλογα το χρώμα μιας ευθείας, σημαίνει πόσο δυνατά ή χαμηλά θα πρέπει να το «φωνάξει» ο τραγουδιστής. Είναι μια γραφική προσέγγιση από την λογική του πενταγράμμου και της νότας, η οποία μπορεί να ανοίξει τους ορίζοντες σε πολλούς μουσικούς.

Αυτό όμως που με ταρακούνησε στην όλη ιδέα πίσω από τα extended techniques είναι η ιδέα να επιστρέψουμε στον ήχο και να τον απολαύσουμε όπως ένα μωρό, που δεν μιλά, αλλά απολαμβάνει και μόνο από το μπλαμπλα. (την περιβόητη lalangue του Λακάν.) ο Demetrio Stratos κοίταζε την κόρη του όταν ήταν μωρό για να αντιληφθεί πώς συλλαμβάνει εκείνη τους ήχους. Κι εδώ νομίζω ότι έγκειται όλη η φιλοσοφία πίσω από αυτή την μουσική.

Όπως είπε ο Λακάν, όταν μιλάμε συμβαίνουν τρία πράγματα ταυτόχρονα: υπάρχει η συμβολική διάσταση της ομιλίας (οι λέξεις/σημαίνοντα που βρίσκονται σε ένα συμβολικό σύνολο που είναι η γλώσσα και έχει τους δικούς του δομικούς κανόνες), η φαντασιακή διάσταση της ομιλίας (είναι το νόημα που δίνουμε σε αυτές τις λέξεις το οποίο είναι καθαρά φαντασιακό) και τέλος το πραγματικό του ήχου (πέρα από νόημα και σύμβολα, είναι καθαρά ο θόρυβος που έρχεται στα αυτιά μου όταν κάποιος μιλά).

Με βάση τα παραπάνω νομίζω ότι πρέπει κάποιος να σκεφτεί και να αντιμετωπίσει την φωνή σαν μη-νόημα αλλά σαν μουσικό όργανο για να μπορέσει να μπει σε αυτόν τον κόσμο. Αυτό είναι κάτι πολύ δύσκολο από όλους, μιας και είμαστε όλοι βουτηγμένοι μέσα στο νόημα, και νομίζουμε ότι κάποιος όταν μας μιλά, κάτι θέλει από εμάς, και ψάχνουμε αυτή την φαντασιακή ερμηνεία. Δεν είναι θέμα συντηρητισμού το να μην αποδεχόμαστε αυτή την μουσική ή να την χαρακτηρίζουμε αβίαστα avant-garde, σαν δηλαδή μουσική για «μυημένους». Απλά είναι θέμα προοπτικής. Όταν ακούς κάποιον να ουρλιάζει ή να βγάζει άφατους θορύβους νομίζεις ότι απλά είναι τρελός. Είναι γιατί περιμένεις το νόημα σε όσα λέει, γιατί εκείνη την ώρα σου μιλάει. Εδώ όμως ανατρέπεται αυτή η ασυνείδητη επιταγή.

Τα extended vocals είναι ένας τρόπος να επιστρέψουμε σε αυτή την πρωταρχική απόλαυση της γλώσσας και συγχρόνως ένας τρόπος να προσανατολιστεί η μουσική στο πραγματικό του ήχου, παρά μόνο στο συμβολοφαντασιακό χαρακτήρα του.

Ατάκα κι επιτόπου

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s