Σκέψεις του Φοίβου Δεληβοριά γύρω από το τελευταίο live του Σαββόπουλου στο Gagarin.

537561_10151190787597113_1726170086_n

Τα παρακάτω προέρχονται από τη επίσημη σελίδα του facebook του Φοίβου Δεληβοριά σχετικά με το 2ημερο live του Διονύση Σαββόπουλου στο gagarin (8-9 Μαρτίου 2013):

«Ακούω πως ο Σαββόπουλος έκανε δύο σπουδαίες συναυλίες στο Gagarin. Δεν μπόρεσα να πάω δυστυχώς, λόγω της περιοδείας. Φίλοι που ήταν εκεί, μου λένε πως δεν υπήρχε ίχνος της ανασφάλειας, της γλυκερότητας, ή του γνωστού φιλοσοφικού μανιχαϊσμού, που έχει απλωθεί για πολλά χρόνια τώρα πάνω στη δημόσια παρουσία και σκέψη του μεγάλου καλλιτέχνη-και τον έχει φυλακίσει και στη γνωστή, πικρά ομολογημένη απ’τον ίδιο, δημιουργική αδράνεια. Στενοχωρήθηκα που το έχασα. Ακόμα, όμως, περισσότερο, στενοχωρήθηκα που το επίπεδο της αρνητικής κριτικής προς τη συναυλία έγινε με όρους κατηχητικού και ιδεολογικής καθαρότητας.

Δεν είμαι υπέρ του απυρόβλητου, φυσικά. Η κριτική ενός έργου πρέπει να είναι αυστηρότατη, να γίνεται όμως μόνο με καλλιτεχνικά κριτήρια, ποτέ με ιδεολογικά. Έχουμε απόλυτη ελευθερία –και υποχρέωση, όσοι σκεφτόμαστε- να κρίνουμε ιδεολογικά τις πολιτικές που διαφημίζει αυτοκλήτως κάθε τόσο ο Σαββόπουλος , την υπουργοποίηση του Μίκη Θεοδωράκη ή του Θάνου Μικρούτσικου, τον συναγελασμό των περισσοτέρων –φευ- επιφανών καλλιτεχνών μας (είτε δηλώνουν «αντισυστημικοί» είτε όχι) με φαιδρά και ασήμαντα μεγέθη της πολιτικής και επιχειρηματικής εξουσίας. Το να μας επηρεάσουν, όμως, τα παραπάνω τις στιγμές της ακρόασης ενός τραγουδιού ή της ανάγνωσης ενός ποιήματος, είναι καθαρός βιασμός του πώς λειτουργεί το πνεύμα.

Γινόμαστε ίδιοι μ’αυτούς που εμπόδισαν την παράσταση στο Χυτήριο γιατί ενόχλησε την πίστη τους και μ’αυτούς που έκοβαν τα πέη από τ’αγάλματα γιατί δεν το άντεχε η άμεμπτη ηθική τους. Η Τέχνη –και τα καλά που κουβαλάει μαζί της- ανήκει σε όλους, όχι μόνο στους ομοϊδεάτες των καλλιτεχνών. Αλλιώς κανένας αριστερός δεν θα έπρεπε να βλέπει ποτέ Χίτσκοκ ή να ακούει Βαμβακάρη και κανένας δεξιός ν’ακούει Clash ή Θεοδωράκη. Όλοι θα ήμασταν καλά παιδάκια μέσα στο κοπάδι μας, χωρίς κανένα περιθώριο να σηκωθούμε από την κοινή μας φτώχεια.

Η εποχή είναι τραγική, η εγκληματική επιπολαιότητα –και η κατευθυνόμενη ανηθικότητα- των πολιτικών μας εξουσιών, διέλυσαν τους πιο αδύναμους από μας, εξουθένωσαν υλικά και πνευματικά την κοινωνία μας (κι αυτό πολύ πριν από την κρίση). Τα όσα δημιούργησε ο ελληνικός πολιτισμός απ’το ’45 και μετά είναι τα μόνα δώρα που μπορούν ακόμα να μας βοηθήσουν να σκεφτούμε καθαρά και να υψώσουμε ένα ανάστημα απέναντι στο απειλητικό αύριο.

Το Σαββοπουλικό έργο είναι σημαντικότατος –και αναπόσπαστος- καθρέφτης του τι καταφέραμε όλοι μας να κρατήσουμε ζωντανό όλα αυτά τα χρόνια. Ας το δεχτούμε με ευγνωμοσύνη και ελεύθερο κριτήριο, όσο έχει τη δύναμη να μας χαρίζεται ζωντανό- κι ας διαφωνούμε όσο θέλουμε με τον ίδιο το δημιουργό του. Αύριο-μεθαύριο ξημερώνει μια άλλη μέρα. Το αν θα γίνει μέρα μισαλλόδοξων χριστιανοσταλινοφασιστών που θα λογοκρίνουν ο ένας τον άλλoν ή μέρα ελεύθερα σκεπτόμενων και –υγειώς αυτή τη φορά- δημοκρατικών ανθρώπων είναι στο δικό μας χέρι και μόνο. «

Συμφωνώ απόλυτα με τον Φοίβο, ειδικά στο σημείο που αναφέρει ότι «το να μας επηρεάσουν, όμως, τα παραπάνω [μιλώντας για πολιτικές απόψεις, πράξεις των δημιουργών] τις στιγμές της ακρόασης ενός τραγουδιού ή της ανάγνωσης ενός ποιήματος, είναι καθαρός βιασμός του πώς λειτουργεί το πνεύμα».
Ο άνθρωπος σίγουρα είναι πολύπλευρος και πολλές φορές δεν είναι εύκολο να ξεχωρίσουμε τις στιγμές και τα πλαίσια μιας κατάστασης, αλλά το γεγονός αυτό δεν πρέπει να μας εμποδίζει να αναγνωρίσουμε το έργο ενός καλλιτέχνη, αλλά ταυτόγχρονα να καταδικάζουμε τις πολιτικές επιλογές του.
Νιώθω ότι στην περίπτωση Σαββόπουλου, πολλοί ένιωσαν ότι «προδόθηκαν» όταν περνώντας τα χρόνια, είδαν πολιτικές αλλαγές στις απόψεις του δημιουργού -ειδικά στην περίπτωση Μητσοτάκη-, και ένιωσαν σαν να τους κορόιδευε τόσα χρόνια και άρχισαν τον πόλεμο εναντίον του.

Αλλά ας σκεφτούν πρώτα πού πηγάζει αυτό το αίσθημα τις προδοσίας. Μήπως ψάχνουν σε ένα πρόσωπο όλα τα αγαθά του κόσμου και δεν τους αρκεί αυτό που βλέπουν και τους προσφέρεται? Μήπως φτιάχνουν φαντασιακούς ήρωες και τροβαδούρους του λαού με αποτέλεσμα στο τέλος να απογοητεύονται και να απορρίπτουν όλο τον άνθρωπο πίσω από τη μουσική? Μήπως έχουν επενδύσει υπέρ του δέοντος στα πολιτικά φαινόμενα -με όρους φανατικούς και σχεδόν γηπεδικούς- ώστε να φτάνουν σε σημείο να φορτίζονται σε τέτοιο βαθμό συναισθηματικά ώστε να μην μπορούν να διαχωρίσουν το έργο από τον καλλιτέχνη?
Μήπως ψάχνουν οδηγητές και αρχηγούς παρά ανθρώπους που κάνουν αυτό που μπορούν και πολλές φορές αυτό είναι υπεραρκετό?
Σαν τελευταία σκέψη, ας μην ξεχνάμε ότι η απογοήτευση προέρχεται πολλές φορές από μια λανθασμένη εκτίμηση καταστάσεων, και όχι τόσο από το μη επιθυμητό τελικό αποτέλεσμα.

Τέτοιοι δημιουργοί όπως ο Σαββόπουλος, που βάζουν τα κοινωνικοπολιτικά φαινόμενα στα τραγούδια τους, ‘πρέπει’ να μιλάνε και εκτός τραγουδιών. Είναι η ‘κατάρα‘ που τους έλαχε, το τίμημα της προσφοράς τους. Γεγονός που μπορεί να τους οδηγήσει αρκετές φορές σε λάθη, όπως και τον κάθε άνθρωπο.
Γενικά μιλώντας, ας σκεφτούμε ποιος είναι τελικά ο ‘ανάξιος’ της υπόθεσης.
Αυτός που δεν δέχεται το δώρο γιατί του βρωμά το χέρι που του το προσφέρει ή ο δωρητής που δεν πλύθηκε πριν κάνει το δώρο του? (με μία επιπλέον βασική επιφύλαξη στην προηγούμενη ερώτηση, στο αν πραγματικά υπάρχει η βρώμα ή απλά εμείς νομίζουμε ότι τη μυρίζουμε).

Το τελευταίο που έχω να πω, είναι ότι εκτός της γενικότερα πανέμορφης βραδιάς του live στο Gagarin, νιώθω τυχερός που παρακολούθησα ζωντανά ολόκληρο τον Μπάλλο του Διονύση Σαββόπουλου, μιας και δεν περιορίστηκε σε απόσπασμά του -σαν να το ζητά η τωρινή μας εποχή.

Μήπως το γεγονός ότι στο live παρουσιάστηκε ολιγομίλητος, δείχνει ότι είχε όλα τα παραπάνω στο μυαλό του?
Ίσως.
Η μόνη κουβέντα που είπε είναι ότι το μόνο που άλλαξε τόσα χρόνια, αναφερόμενος στην ‘Παράγκα‘ του, είναι μόνο ότι η εφημερίδα πια δεν κάνει μιάμιση δραχμή, αλλά ενάμιση ευρώ.

Τροφή για σκέψη και διαλεκτική.

Ατάκα κι επιτόπου

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s